Prostorni plan Niša za odbornike većine u Medijani loš i zastareo, iz Zavoda za urbanizam kažu da se zamerke tiču GUP-a

Skupština Gradske opštine Medijana usvojila je negativno mišljenje o Nacrtu prostornog plana Grada Niša do 2035. godine. Odbornici opštinskog parlamenta ovaj dokument ocenili su kao strateški neutemeljen i metodološki zastareo, ističući da on, umesto razvoja, nudi samo pasivnu reakciju na negativne trendove. Iznete su kritike zbog zanemarivanja ekologije, socijalne zaštite mladih, kao i zbog odluke da se građevinske zone šire na račun plodnog zemljišta u trenutku kada se gradu prognozira dramatičan pad broja stanovnika. Iz Zavoda za urbanizam kažu da je briga odbornika opravdana, ali da se Prostornim planom to ne reševa, već Generalnim urbanističkim.

Prioritet Nacrta Prostornog plana za Grad Niš do 2035. godine je, prema rečima predstavnika Zavoda za urbanizam, uređenje 26 naselja u ruralnim područjima koja do sada nisu bila obuhvaćena bilo kojim planovima. 

To obuhvata izdavanje lokacijskih i građevinskih dozvola za gradnju kuća, privrednih objekata ili sportskih terena. 

Za područja koja obuhvataju Nišku Banju, Sićevačku i Jelašničku klisuru, Bojanine Vode, Topilo i Cerjansku pećinu, plan predviđa zaštitu prirodnih dobara prve katergorije i razvoj turističke infrastrukture.

Na nivou cele teritorije, dokument predviđa i rešavanje i trasiranje državnih i lokalnih puteva, kao i kompletnu mrežu gasifikacije i toplifikacije.

Kritika iz Medijane, koja planom nije zahvaćena, započinje ukazivanjem na suštinske netačnosti već u samom obuhvatu teritorije. Iako je zvaničnom Odlukom o izradi predviđeno planiranje na površini od 598,78 kvadratnih metara, nacrt koji je dostavljen obrađuje površinu od 597,31 metara kvadratnih.

Dalje navode da je plan zasnovan na državnoj strategiji staroj više od 15 godina, iz vremena potpuno drugačijih ekonomskih i geopolitičkih okolnosti, umesto da sačekaju usvajanje novog Prostornog plana Republike Srbije, kao i to da je izrađen u uskom krugu jednog tima, bez angažovanja dovoljnog broja spoljnih stručnjaka.

Prema stavu Skupštine, plan je potpuno podbacio u regulisanju prostora za porodice i mlade. Umesto da ograniči otvaranje kockarnica i kladionica u blizini škola, fakulteta i vrtića, dokument dopušta njihovo širenje koje menja karakter stambenih naselja.

Istovremeno, u Nacrtu kažu da nedostaju konkretne smernice i lokacije za kapitalne javne objekte i da pitanja izgradnje opšte bolnice, novih zgrada vrtića, škola, kao ni adekvatne lokacije za izmeštanje Hitne pomoći nisu obuhvaćeni.

Umesto komercijalnih kvadrata, predlažu da prioritet budu kulturni, obrazovni i turistički sadržaji koji bi očuvali identitet Niša.

Ignorisanje činjenice da je Niš u zimskim mesecima jedan od najzagađenijih u regionu, odbornici ističu i da potpuno nedostaje duboka analiza kvaliteta vazduha i njegovog direktnog uticaja na zdravlje, oboljevanje i smrtnost građana. Takođe se ukazuje na izostanak planova za uređenje priobalja Nišave, izgradnju novih mostova i korišćenje geotermalnih izvora.

Ozbiljni problemi locirani su i u saobraćajnoj infrastrukturi, prema njihovom mišljenju. Skupština upozorava da predloženo povezivanje nove železničke obilaznice sa brzom prugom nema dokazanu tehničku izvodljivost. Pored toga, predviđena trasa preti da pojedine delove grada, poput naselja Vrtište, kao i Humske i Borske ulice odseče od ostatka mreže i pretvori u  „slepe ulice“.

Dokument zvanično predviđa da će Niš do 2035. godine izgubiti skoro 20.000 stanovnika i pasti na oko 230.000 stanovnika. Odbornici većine u Medijani navode da uprkos tom padu, Plan predlaže masivno širenje građevinskog zemljišta na periferiji, i to na račun šuma i plodnih oranica.

Iz Zavoda za urbanizam istakli su da razumeju brigu i nedoumice odbornika Medijane, ali da je Prostorni plan strateški dokument koji ne obrađuje te detalje, već se o njima odlučuje Generalnim urbanističkim planom.

Inače, Prostorni plan dokument koji posmatra širu teritoriju i njime se postavljaju globalni ciljevi razvoja, određuje gde će ići magistralni putevi, pruge, regionalne deonice i daje načelne demografske i privredne projekcije. Njime se definišu opšti okviri razvoja.

Generalni urbanistički plan je operativniji dokument koji se odnosi na građevinsko područje samog grada i njime se detaljnije razrađuje prostor, definišu konkretne, stambene, poslovne, industrijske zone i zelene površine i određuju pravila buduće gradnje.