Južne vesti - Leskovac, Niš, Pirot, Prokuplje, Vranje - vesti iz južne Srbije

11:46, 14. 10. 2015.

| Kultura

Nalazi sa lokaliteta kod Svrljiga zaslužuju muzej

Autor:Aleksandar KostićIzvor:Južne vesti
timacum
Nalazište je naselje koje je bilo važna tačka na rimskom putu; foto: JV

Brojne staklene i bronzane posude, žetoni za igru i druga otkrića sa antičkog lokaliteta Timicum Maius kraj Svrljiga materijal su za jedan moderan muzej, dok objekti, terme i trg mogu biti mikroarheološki park, pa će Opština konkurisati projektom za njihovu izgradnju.

Nalazište u ataru sela Niševac se istražuje 10 godina, a prema rečima arheologa Balkanološkog instituta SANU dr Vladimira Petrovića i mr Vojislava Filipovića, arheološki materijal je dovoljan za moderan muzej koji će prezentovati ne samo sliku Svrljiga u prošlosti, već i cele timočke regije.

Karta Rimski grad nazvan Veliki ili Gornji Timok bilo je prva stanica nakon antičkog Niša putu koji je povezivao Jadransko more od LješaKako najavljuje predsednica Opštine Svrljig Jelena Trifunović, sledeći korak je izrada projekta i konkurisanje za sredstva iz fondova prekogranične saradnje. Muzej bi najverovatnije bio smešten u centru grada, u blizini zgrade Centra za turizam, kulturu i sport, dok bi sam lokalitet bio pokriven kao mikroarheološki park.

Na lokalitetu Kalnica, potvrđeno je Istraživanjima, nalazi se naselje Timacum Maius koje datira sa kraja 1. i početka 2. veka posle Hrista, a koje je bilo važna tačka Pojtingerove mape koja se nalazila na rimskom putu koji je vodio od tadašnjeg Naisusa do Arčara na Dunavu.

Do sada je poznato da se grad prostirao na površini od oko 5 hektara, pronađen je rimski put, terme, objekti, deo sistema za odvođenje otpadnih voda, žrtvenik, antička keramika i numizmatički nalazi.

Samo naselje, kažu arheolozi, treba posmatrati kao celinu sa obližnjim utvrđenjem Svrljig-gradom, kulama iznad sela Varoš, udaljenim oko 4 kilometra severnije od Kalnice, gde je takođe potvrđeno rimsko prisustvo, a podno utvrđenja, tačnije u Banjici, otkrivena je i velika ranohrišćanska crkva sa tipičnim grobnicama za to vreme.


rimski-trg-2015timacum-maius Ove godine otkriven rimski trg; foto: JVTrg sa odvodom za atmosfersku vodu

Prema rečima dr Vladimira Petrovića, ovogodišnjim istraživanjem koje je završeno početkom oktobra obuhvaćen je jedan širi potez, čime je upotpunjena slika kako je izgledala urbanistička struktura ovog antičkog naselja.

S jedne strane radi se o javnoj površini, trgu koji ima kanal za odvođenje atmosferskih voda, dok se sa druge strane radi o dva objekta koji se nalaze na ivici te javne površine, tako da smo ove godine utvrdili neko mesto koje bi možda moglo biti centar rimskog naselja – kaže Petrović.

Jedan od otkrivenih stambenih objekata građen je od kamenog suhozida i oblepljen blatom, dok su u neposrednoj blizini registrovane dve otpadne jame sa ostacima životinjskih kostiju i keramičkih posuda.

Verovatno je reč o objektu koji datira sa kraja 4. veka kada ove prostore naseljavaju varvarska plemena koja na neko vreme prekidaju rimski pravno-politički poredak na teritoriji rimske provincije Mezije – kaže mr Vojislav Filipović.

Otkriven je i veoma veliki broj predmeta od keramike, stakla i metala koji su veoma retki i luksuzni. Posebno se, prema Filipovićevim rečima, ističu bronzana kutija u obliku suze za držanje pečata ukrašena staklenom pastom, žeton za igru, delovi pojasa i rimskih fibula i fragmenti keramičkih lampi.


Jedinstven objekat sa podnim i zidnim grejanjem

IMG-0284 Objekat imao podno grejanje; foto: JVNa samom lokalitetu, sondiranjem zemljišta 2010. godine pronađen je po svemu jedinstven rimski objekat sa, zasada, dve prostorije, a koji je posedovao složeni hipokaustni sistem zagrevanja podova i zidova.

Sačuvano je ukupno 26 keramičkih tubula, odnosno cevi kružnog preseka ispunjenih kamenim oblucima koji je kroz kanale topao vazduh sprovodio u pod i zidove celog objekta, i to sa regulacijom jačine grejanja.


iskopavanja-2015 Iskopavanja se nastavljaju i sledeće godine;foto: JVIstraživanja se nastavljaju, ali još se čeka eksproprijacija

Iako je Opština Svrljig zatražila od Vlade Srbije da se zemljište na kome se vrši istraživanje proglasi zemljištem od javnog značaja kako bi se mogla izvršiti eksproprijacija, do sada nije dobijena saglasnost. Zbog toga se istraživanja zasada vrše samo na potezu gde je sam vlasnik ustupio parcelu za iskopavanja.

Značaj otkrića kod Svrljiga prepoznali su i Francuzi koji su i ove godine učestvovali u iskopavanjima, dok se od naredne godine očekuje intenzivnija saradnja sa Univerzitetom u Bordou i učešće mnogo većeg broja arheologa iz te zemlje, a samim tim i obimnija istraživanja.

​J​užne vesti će u narednom periodu predstaviti kvalitete i prirodne potencijale Svrljiga.

Tekstovi će se odnositi na pridrodne resurse uključujući hranu, životnu sredinu, tradiciju, prirodne lepote, istorijske i kulturne lokacije… Pokušaćemo da prezentujemo što više potencijala koje ovaj kraj nudi i po kojima je specifičan u Srbiji i svetu.

Ovi tekstovi su deo projekta “Svrljig u srcu prirode” koji je finansiran iz javnih sredstava Opštine Svrljig, a ima za cilj da u skladu sa Zakonom o javnom informisanju doprinese većoj vidljivosti Svrljiga i širem informisanju javnosti o ovom kraju.

Podeli sa prijateljima
Komentari
Poslednji komentari
  • van gog

    21:01 // 19. 3. 2017.

    ako francuzi vide da nesto od toga mogu da uzmu niko nemoze da ih spreci englezi su uzeli delove partenona i ni dan danas ne vracaju grckoj. A nasi su dali dva zlatnika cara konstantina na cuvanje u luvr vrednih dve milijarde dolara pronadjenih u sirmijumu sedamdesetih godina dok su druga dva zavrsila u metropolitenu. Opet englezi su uzeli prsten pronadjen u plocniku iz neolita da ga ispitaju a

  • Dalajlama Lamkajajca

    08:51 // 15. 10. 2015.

    Daj boze da nesto od toga bude realizovano. Lokalitet Medijana u Nisu ima projekat arh.parka vec 15 godina unazad, pa u 2013 - toj nije radio. Nažalost, kultura kod nas nije na nijednom mestu. Nada ipak nesme da se ugasi, makar tinjala i desetinama godina...

  • Ahm

    18:39 // 14. 10. 2015.

    To treba zartpati,i konzervirati ispod nekog auto-puta.

Pošalji komentar:

Vaš komentar će biti objavljen po odobrenju od strane administratora.

Vaš komentar je uspešno poslat i biće objavljen nakon što ga odobri neko od naših administratora.

Ukoliko želite da Vaš komentar bude odmah objavljen, možete se prijaviti preko svog Google, Facebook, Twitter ili Yahoo naloga.

Došlo je do greške pri dodavanju komentara
Preostalo ti je 400 karaktera

Molimo vas da se u komentarima držite teme teksta. Redakcija Južnih vesti zadržava pravo da – ukoliko ih proceni kao neumesne – skrati ili ne objavi komentare koji sadrže osvrte na nečiju ličnost i privatan život, uvrede na račun autora teksta i/ili članova redakcije kao i bilo kakvu pretnju, uvredu, nepristojan rečnik, govor mržnje, rasne i nacionalne uvrede ili bilo kakav nezakonit sadržaj.

Komentare pisane verzalom i linkove na druge sajtove ne objavljujemo. Južne vesti nemaju nikakvu obavezu obrazlaganja odluka vezanih za komentare i njihovo objavljivanje.

Mišljenja iznešena u komentarima su privatno mišljenje autora komentara i ne odražavaju stavove redakcije Južnih vesti.

Smatra se da ste slanjem komentara potvrdili saglasnost sa gore navedenim pravilima.

Administratorima Južnih vesti se možete obratiti ovde: admin {at} juznevesti {dot} com.