Transmisiona elektronska mikrografija zrelih ekstracelularnih vezikula nipa virusa (crveno) blizu periferije zaražene Vero ćelije (plavo)

Ovaj virus, često smrtonosan, može da se prenese sa životinja na ljude, a trenutno ne postoji ni vakcina niti lek.

Svetska zdravstvena organizacija (SZO) uvrstila je nipa virus, zajedno sa ebolom, zika virusom i kovidom-19, među bolesti koje zahtevaju prioritet u istraživanju zbog potencijala da izazovu pandemiju.

Trenutno se vlasti u Indiji trude da spreče širenje nipa virusa posle lokalne epidemije u saveznoj državi Zapadnom Bengalu.

Oko 110 ljudi je stavljeno u karantin pošto su početkom januara 2026. u bolnici lečena dva zdravstvena radnika zbog sumnje na infekcije ovim virusom.

Oni su bili u kontaktu sa potvrđenim zaraženim slučajevima, ali su naknadni testovi pokazali da su negativni.

Koliko je virus opasan i koji su simptomi?

Kako se prenosi nipa virus?

Infekcija nipa virusom je zoonoza, odnosno zarazna bolest koja se prenosi na ljude sa životinja, kao što su svinje i voćni šišmiši, podvrsta slepih miševa, prema SZO.

Može da se prenese i kontaminiranom hranom i kontaktom sa zaraženim čovekom.

Epidemije izbijaju skoro svake godine u pojedinim delovima Azije, prvenstveno u Bangladešu i Indiji.

Najverovatniji izvor dosadašnjih infekcija je konzumiranje voća ili voćnih proizvoda,poput sirovog soka od urme, kontaminiranih urinom ili pljuvačkom zaraženih voćnih šišmiša.

nipa virus, slepi miš — Prisustvo nipa virusa je i ranije otkrivano kod slepih miševa u Indiji

Koji su simptomi?

Infekcija kod ljudi se različito manifestuje – od potpunog izostanka simptoma, akutne respiratorne infekcije (blage ili teške), do smrtonosnog encefalitisa (upale mozga).

U početku se kod zaraženih ljudi često javljaju simptomi poput povišene temperature, glavobolje, mialgije (bolova u mišićima), povraćanja, i bola u grlu.

Kasnije mogu da se jave vrtoglavica, pospanost, poremećaj svesti, i neurološki znakovi koji ukazuju na akutni encefalitis.

Kod nekih pacijenata javlja se i atipična upala pluća, kao i teški respiratorni problemi, među kojima su i akutni respiratorni distres sindrom.

U teškim slučajevima, javljaju se encefalitis, stanje koje izaziva upalu mozga, i epileptični napadi, što dovodi do kome u roku od 24 do 48 sati.

grafički prikaz virusa nipa, nipa virus, koji su simptomi nipa virusa

Veruje se da je period inkubacije (vreme od izlaganju organizma uzročniku bolesti do pojave simptoma) od četiri do 14 dana, ali su zabeleženi i slučajevi inkubacije do 45 dana.

Nipa virus ima stopu smrtnosti i do 75 odsto.

Postoji li vakcina?

Ne postoji vakcina niti lek, a lečenje se svodi na ublažavanje simptoma.

Gde i kada su bile prethodne epidemije?

Epidemija nipa virusa izbila je u Kerali, južnoj saveznoj državi Indije, u septembru 2023. godine

U prvoj epidemiji nipa virusa umrlo je više od 100 ljudi u Maleziji, i uspavano je oko milion svinja u pokušaju da se zaustavi širenje zaraze.

Virus je nazvan po selu u kojem je prvi put otkriven 1999. godine.

Proširio se i na Singapur, gde je zabeleženo 11 slučajeva i jedan smrtni ishod među radnicima u klanici koji su bili u dodiru sa svinjama uvezenim iz Malezije.

Poslednjih godina, najteža situacija je u Bangladešu, gde je od 2001. godine više od 100 ljudi preminulo od posledica zaraze nipa virusom.

Slučajevi ove bolesti se povremeno beleže i u Indiji.

U južnoj indijskoj saveznoj državi Kerali slučajevi zaraze zabeleženi su 2023. i 2018. godine.

Vlasti ove savezne države su prethodne epidemije uspele da suzbiju u roku od nekoliko nedelja zahvaljujući masovnom testiranju i strogoj izolaciji svih koji su bili u dodiru sa zaraženima.

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije (SZO), druge zemlje u kojima postoji povećan rizik od infekcije su Kambodža, Gana, Indonezija, Madagaskar, Filipini, i Tajland, jer je u njima pronađeno prisustvo nipa virusa kod slepih miševa.

Pratite nas na Fejsbuku, Tviteru, Instagramu, Jutjubu i Vajberu. Ako imate predlog teme za nas, javite se na bbcnasrpskom@bbc.co.uk