60 godina od potapanja pirotskog sela Zavoj i nastanka Zavojskog jezera

08:27, 9. 2. 2023.

Krajem februara 1963. godine, nakon klizišta koje je pokrenulo otapanje snega na južnim padinama Stare planine, deo planine blokirao je reku Visočicu koja je napunila kotlinu i potopila pirotsko selo Zavoj sa preko 1.500 stanovnika. Nije bilo žrtava, a meštani su se raselili i formirali naselje bliže Pirotu, nazvavši ga Novi Zavoj, da bi celo selo u potpunosti nestalo pod vodom izgradnjom brane krajem osamdesetih godina prošlog veka.

Darinka Grujić i Helen King – majke srpske siročadi u Prvom svetskom ratu

10:00, 29. 1. 2023.

U Amerikansko-srpskom domu za ratnu siročad u Vranju i Domu za ratnu siročad u Sremskoj Kamenici odraslo je na stotine dece koja su tokom Prvog svetskog rata ostala bez roditelja. O njima su brinule Amerikanka Helen King i Srpkinja Darinka Grujić.

Žena oficir i prva dama koja je kročila na tlo oslobođene Srbije u Prvom svetskom ratu 

10:00, 28. 1. 2023.

Prva Amerikanka koja je obukla uniformu srpske vojske i ponela čin narednika, bila je medicinska sestra iz Njujorka Rut Farnam. Nesebično je pomagala narodu Srbije, a o ratu i stradanju Srba napisala je i knjigu. Uz to je bila i prva žena koja je kročila na oslobođenu teritoriju tadašnje Kraljevine Srbije.

Belopalančanin Boško Petrović – fudbaler, antifašista i heroj Španskog građanskog rata

08:30, 16. 1. 2023.

Poreklom iz Ivanjice, ali sticajem okolnosti rođen u Beloj Palanci – Božidar Boško Petrović istorijska je ličnost za koju je retko ko čuo u tom malom mestu na jugu zemlje. Komunista, antifašista, fudbaler i reprezentativac Jugoslavije, ratni pilot koji je poginuo u Španskom građanskom ratu na strani republikanaca, nema nikakvo obeležje u Beloj Palanci, a po njemu danas nose naziv ulice u Beogradu, Novom Sadu i Ivanjici, a svoje obeležje ima i na stadionu Partizana.

Nacional – gostiona, hotel i simbol Pirota

12:30, 15. 1. 2023.

Otvoren najpre davne 1884. godine kao prizemna gostiona, svoj današnji izgled i spratnost dobio je nakon rušenja stare i izgradnje nove zgrade 1926. godine, pirotski hotel Nacional godinama je bio ugostiteljski objekat koji je trajao najduže. U 20. veku u tom objektu bili su i trgovačke radnje, a danas se u prizemlju zgrade nalazi privatna banka.

U Kuršumliji obelažavaju 145 godina oslobođenja od Turaka

09:15, 13. 1. 2023.

Na dan kada su srpski vojnici 1878. godine po drugi put u mesec dana ušli u Kuršumliju i konačno je oslobodili nakon 424 godine vladavine Osmanlija, u parku Topličkog ustanka će se 19. januara od 11 sati održati parastos oslobodiocima Kuršumlije kod jedinog spomenika u Toplici podignutog u čast stradalima u borbama sa Turcima.

800x600 Istorijski arhiv foto print screen google maps M Todorovic

Rimski legionari i srednjovekovni vitezovi na izložbi niškog Istorijskog arhiva

09:38, 4. 1. 2023.

Kako je izgledao život rimskih legionara i srednjevekovnih vitezova Nišlije i turisti moći će da vide na izložbi „Od legionara do viteza: koji si tip?“, u holu Istorijskog arhiva Niš.

Zaleđena Nišava, čestitke “EI Niš” i najave novogodišnjeg vašara – na izložbi Istorijskog arhiva

14:30, 30. 12. 2022.

Razglednice, karikature, plakati, novinski tekstovi i crno-bele fotografije zavejanog Niša – sve to izloženo je na šetalištu kod Gradske kuće, u okviru postavke “Niš zimi” koju je pripremio Istorijski arhiv. Autor Igor Rakić kaže da time žele da starije podsete, a mladima pokažu kako je grad nekada izgledao.

Za nastavak filma ”Bilo jednom u Srbiji” iz leskovačkog budžeta još 15 miliona dinara

08:53, 24. 12. 2022.

Premijera filma ”Bilo jednom u Srbiji”, u kome je prikazan razvoj Leskovca između dva svetska rata i kako je taj grad dobio nadimak ”Srpski Mančester”, prikazana je početkom marta, a da će priča o zlatnom dobu Leskovca dobiti nastavak potvrđeno je danas, nakon što je Gradsko veće donelo odluku da iz gradske kase za nastavak snimanja bude izdvojeno još 15 miliona dinara.

Pirotski Arhiv nastavlja sa objavljivanjem istorijske građe između dva svetska rata

18:00, 9. 11. 2022.

Drugi tom zbornika dokumenata Zapisnici sa sednica suda pirotske opštine između dva svetska rata izašao je iz štampe, a u njemu se nalaze dokumenti iz prvih godina četvrte decenije prošlog veka, koji svedoče i promenama u opštinskoj upravi, ljudima koji su vodili grad, idejama koje su imale modernizacioni karakter i promenama koje su jednu orijentalnu varoš transformisale u moderan grad.

Pokrenuta inicijativa da i Niš dobije spomenik Stefanu Nemanji

12:18, 29. 10. 2022.

Nakon Beograda, i Niš bi mogao da dobije spomenik Stefanu Nemanji, na inicijativu Udruženja stvaralaca Niša “Car Konstantin”. Ideja je da on bude izgrađen u porti Pantelejske crkve, a inicijatori kažu da čekaju saglasnost nadležnih i da žele da daju deo novca za spomenik, kako navode, najpoznatijem Nišliji po ubeđenju.

„Bića nestvarne lepote i elegancije“ – niški istoričar umetnosti čuva 30 mačaka [video]

09:00, 14. 10. 2022.

“Da ih nema, ovaj naš ljudski svet bio bi uveliko osiromašen, hvala macama što postoje za nas” – kaže niški profesor istorije umetnosti u penziji Kamenko Marković, koji čuva skoro 30 mačaka. Sve su vakcinisane, sterilisane i uvek site, a u tome mu pomaže komšinica. Njegova velika ljubav je i holandski slikar Rembrant, kome je posvetio više od pola veka života.

Niš je na današnji dan oslobođen od okupatora u Velikom ratu

07:52, 12. 10. 2022.

Minirajući most kod Tvrđave u centru, na današnji dan 1918. godine, Nemci su se povukli iz Niša, a Moravska divizija uspela je da oslobodi grad. Uz povike „Živeli junaci“ u Niš su par dana kasnije stigli odredi francuskog generala Šarla Tranijea i prestolonaslednik Aleksandar, uz pratnju Vojvode Živojina Mišića.

Izgradnja pruge Nis Zajecar 1915 deonica kod Nisevca Arhiv Narodnog muzeja Nisa

100 godina Timočke pruge – od mostova Milutina Milankovića do nedovršene rekonstrukcije

07:31, 16. 8. 2022.

Od Prahova do Jadranskog mora, zamišljena kao deonica Transbalkanske železnice, najteža deonica od Niša do Knjaževca duga 68 kilometara svečano je otvorena pre jednog veka – 15. avgusta 1922. Danas, nakon 2,5 godine od rekonstrukcije najlepše deonice preko Svrljiga i Niševačke klisure, pruga nije u funkciji celom dužinom jer se sada radi deo od Matejevca do stanice Niš.

Izložba “Čika Ducin svet” u niškom Istorijskom arhivu

08:15, 10. 8. 2022.

Deo zaostavštine čuvenog Nišlije Dušana Cvetkovića Duce, autora pesme “Niška Banja, topla voda”, posetioci će moći da pogledaju u okviru izložbe “Čika Ducin svet” autorke Miljane Đorđević, od 11. avgusta do 9. septembra, u holu Istorijskog arhiva. Svečano otvaranje je u četvrtak u 12 sati.

Serdaru Jolu Piletiću, simbolu Crne Gore i građanskog Niša, obnovljen spomenik na Starom groblju

14:35, 2. 8. 2022.

Grobno mesto i spomenik crnogorskog junaka serdara Jola Piletića, koji se nalaze na niškom Starom groblju, nisu više devastirani, pošto su ih obnovili poštovaoci iz Udruženja Crnogoraca jugoistočne Srbije. Piletić je i jedan od graditelja građanskog Niša nakon oslobođenja od Turaka, a njegovi potomci kažu da su inicijativu pokrenuli pre nekoliko godina, kada su uvideli da njegovo ime počinje da pada u zaborav. Održan je i pomen u njegovu čast.

Nikola Pašić na današnji dan u Nišu primio austro-ugarsku objavu rata Srbiji

07:15, 28. 7. 2022.

Na današnji dan, pre 108 godina, predsednik Vlade Srbije Nikola Pašić primio je u Nišu, u hotelu „Evropa“, telegram kojim je Austro-ugarska objavila rat Kraljevini Srbiji. Ispostaviće se da je time počeo Prvi svetski rat, najveći dotadašnji sukob u istoriji sveta.

Niški istoričar otkrio u turskim arhivima: Episkop Melentije obešen po nalogu osmanskog sultana

15:30, 26. 7. 2022.

Na današnji dan pre 201 godine upravnik Niša Husein-paša Gavanozolu izvestio je beogradskog vezira da su javno vešani episkop niški Melentije i dotadašnji upravnik Niša Ali-paša Karsli. Istoričar Milan Ranđelović kaže da se do sada verovalo da je odluku o njihovom pogubljenju doneo Gavanozolu, ali da jedno pismo iz turskih arhiva otkriva da je to naredio osmanski vladar.

„Leto u Arhivu“ – radionice za decu i ovog avgusta u Nišu

09:30, 25. 7. 2022.

Istorijski arhiv u Nišu i ovog avgusta organizuje “Leto u Arhivu” za decu uzrasta od 10 do 14 godina. Oni će imati priliku da svakog utorka i četvrtka od 11 do 12 sati učestvuju u radionicama koje vodi istoričarka i arhivistkinja Nina Stojanović.

koprijan 1 foto udruzenje srednjovekovna istorija

Arheolozi istražuju Koprijan kod Doljevca, zanemareni biser srednjovekovne Srbije

07:30, 14. 7. 2022.

U toku su prva zvanična istraživanja srednjovekovnog utvrđenja Koprijan, odnosno Kurvingrad, u Malošištu kod Doljevca. Arheolozi su do sada pronašli srednjovekovnu grnčariju, životinjske kosti, čaure i metke iz Prvog svetskog rata, klinove, klanfe i kameno tocilo. Sama tvrđava je, međutim, znatno uništena, naročito nelegalnim kopanjima, kaže rukovodilac istraživanja Vesna Bikić sa Arheološkog insituta u Beogradu.

istorija

Komentar dana - 31. 12. 2025.

Prijavite se na naš bilten