Na današnji dan, 8. maja 1833. godine svrljiška nahija priključila se Kneževini Srbiji. Iako se Turska obavezala hatišerifom iz 1830. godine da se Kneževini Srbiji priključi 6 nahija, među kojom je i svrljiška, Svrljižani su tek tri godine kasnije to izborili ustankom.
Nišlije će od 20. aprila do 16. maja moći da pogledaju izložbe “Dobar dan, mi smo Arhiv” i “Od telegrama do SMS-a 1872 – 1887” koje Istorijski arhiv organizuje povodom obeležavanja 74 godine rada i postojanja.
Autorsko predavanje istoričara Vladimira Jovanovića “Koliko (ne) poznajemo nišku Tvrđavu” biće održano večeras od 18 sati u maloj sali Niškog kulturnog centra.
Premijera filma ”Bilo jednom u Srbiji”, u kome je prikazan razvoj Leskovca između dva svetska rata i kako je on dobio nadimak ”Srpski Mančester”, biće 6. marta od 20 sati u hali ”Partizan”. Za celokupnu organizaciju premijere filma iz gradskog budžeta biće izdvojeno 750.000 dinara dinara, odlučeno je na Gradskom veću, pa će Leskovlani film moći da pogledaju besplatno.
Film u kome je prikazan razvoj Leskovca početkom 20. veka i kako je taj grad dobio nadimak ”Mali Mančester” premijerno će biti prikazan 6. marta u Leskovcu, dok će se u bisokopskim salama širom Srbije film naći od 10. marta.
I pored brojnih dokumenata i bogate arhivske građe koja broji preko 900 fondova, o istoriji niške Tvrđave koja je simbol grada, ipak se mnogo toga ne zna. Zbog toga će Istorijski arhiv Niš u narednom periodu početi sa prikupljanjem podataka iz Beča i Istanbula.
Čalije, Čair, Durlan, Kovanluk, Delijski vis, Kalač brdo, neka su od niških naselja koja su dobila imena po turskim rečima i koja su se zadržala i u novoj istoriji uz naselje modernog naziva Beverli Hils. Nova naselja i danas niču u Nišu, a građani se sećaju da je nekada izgledao mnogo manji i da nisu mogli da veruju da će, na primer, Duvanište postati deo grada, jer je delovalo daleko.
Najviši organ vlasti u Nišu je od Drugog svetskog rata nekoliko puta je menjao svoje ime. Od nekadašnjeg Gradskog narodnooslobodilačkog odbora 1944. godine pa do današnjeg naziva Grad Niš, svaku promenu uslovio je razvoj i organizacija same države, a svaki period za Nišlije predstavljao je novi i drugačiji način funkcionisanja.
Stare fotografije, diplome, svedočanstva, plakate i druga dokumenta koja žele da sačuvaju od zaborava i ustupe istraživačima građani mogu odneti u Istorijski arhiv u niškoj Tvrđavi na besplatnu digitalizaciju.
Istorija Pirota dvadesetih godina prošlog veka iz perspektive odluka tadašnje lokalne samouprave, nalazi se u sveže objavljenoj knjizi „Zapisnici sa sednica suda opštine pirotske 1922 – 1929.“, a njena promocija će održati 8. decembra od 18 sati u čitaonici Narodne biblioteke Pirot.
Masovni protesti protiv režima Slobodana Miloševića povodom krađe glasova na lokalnim izborima počeli su 18. novembra pre 25 godina u Nišu, odakle su se kasnije proširili i na ostatak Srbije. Urednica City radija Ivana Petrović i ondašnji urednik radija Belle Amie Zoran Marjanović kažu da su šanse propuštene i da su četvrt veka nakon velike pobede građana na vlasti opet oni protiv kojih se tada protestovalo.
Klupice u parku “Čair” dobile su nove boje i izgled, a za to su zaslužni članovi neformalne grupe “Niške haubice” kao i brojni učenici iz 5 niških srednjih škola. Osim što su ofarbali drvene klupe, a njih su postavili QR kod koji „vodi“ do sajtovana kojima se može pročitati nešto više o istoriji Niša.
Izložba “Banjaluka, centar Vrbaske banovine” biće otvorena u sredu, 15. septembra, u 13 sati u holu niškog Istorijskog arhiva. Organizatori najavljuju i muzičke nastupe, kao i dolazak brojnih arhivista sa jugoistoka Srbije.
Državnom ceremonijom i polaganjem venaca u spomen-kompleksu Čegar u Nišu, obeležena je 212.godišnjica boja na Čegaru i odata je pošta stradalima vojnicima iz Prvog srpskog ustanka.
Na Republičkom takmičenju iz istorije koje je održano proteklog vikenda održano u Šapcu učenice Prve niške gimnazije “Stevan Sremac“ osvojile su tri prva mesta, čime je ujedno i škola postigla najbolji plasman u Srbiji.
Na kasnoneolitskom lokalitetu Srednje polje u Bradarcu kraj Aleksinca počela su arheološka iskopavanja, a prema procenama stručnjaka u pitanju je naselje koje su izgradili Vinčani. Inače, kako kažu u aleksinačkom Zavičajnom muzeju, ovo su prva arheološka iskopavanja u Aleksincu posle 70 godina.
Fotografije i razglednice na kojima se vidi kako je izgledao i menjao se centralni niški trg od početka oslobođenja Niša 1878. godine do kraja 20. veka, izložene su od danas na platou ispred Gradske kuće u Nišu.
Imena Anastas Jovanović i I. V. Groman ostaće upisana u srpskoj istoriji fotografije, prvog jer je 1841. godine doneo dagerotipiju, preteča današnje fotografije i prvi počeo sa fotografisanjem, dok je drugi fotografisao Rat za nezavisnost Srbije (1876-1878) godine. Ali o počecima fotografije u gradovima na jugu, ateljeima, kao i o najstarijim fotografijama i čije su delo, malo podataka ima i u Istorijskim arhivima. Ipak, one za koje kažu da su svakako neke od najstarijih nastale su u periodu pre oslobođenja od Osmanlija i dovode se u vezu sa foto-albumom pravljenim za kralja Milana Obrenovića.
Ljubav prema bivšoj Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, iako nije živeo u to vreme, motivisala je mladog Milana Pejeva da u svojoj kući napravi manji muzej sa svim predmetima iz tog perioda. Kroz priče starijih ljudi, dokumentarce i knjige zavoleo je vreme kada je, kako kaže, radnik bio gospodin i kada su svi mogli da priušte odlazak na more, a za glavnog lika, među gomilu predmeta, izabrao je Josipa Broza Tita.
Kada je počeo da oživljava novčanice slikama srpskih velikana, pejzažima svih krajeva zemlje i tradicionalnim simbolima, 22-godišnji Nišlija Petar Jovanović priča da je imao želju da svako u novčaniku nosi malo umetničko delo i komad tradicije i simbolike svoje domovine. Dok ih je ilustrovao, vodio je računa i da ukoliko budu puštene u opticaj, nove banknote budu dugotrajnije od postojećih i da njihova primena dugoročno donese uštedu.