Kuća Dragutina Matića, najpoznatijeg ratnog izviđača u istoriji srpske vojske čija je fotografija „Oko sokolovo“ obišla svet, do nedavno je bila trošna i urasla u rastinje, a sada je u potpunosti restauirana. Obnova oronule kuće u selu Kaletinac počela je maja, a kako kaže predsednik Opštine Gradžin Han Milisav Filipović, ostalo je još samo uređenje dvorišta, nakon čega će se spomen-kuća naći na turističkoj mapi Srbije.
Zbirka priča na zaplanjskom dijalektu Blag reč Negoslave Stanojević biće predstavljena u četvrtak, 18. novembra, od 18 sati u Narodnoj biblioteci “Stevan Sremac” u Nišu.
Rođenog Zaplanjca i slavnog i odlikovanog solunca Dragutina Matića, koji je posle ratova s početka 20. veka poznatiji kao „Oko sokolovo“, od zaborava danas čuvaju predanja najstarijih meštana, statua ispred zgrade Opštine Gadžin Han, a ubuduće i Spomen-kuća u njegovom rodnom selu Kaletinac. Do rekonstrukcije oronule i trošne zemunice dug je put, a cilj je se vrati autentični izgled i da se, prema najavama nadležnih, za 4 meseca otvori za posetioce.
Čak 17 vodenica na potezu od nepuna 2 kilometra između sela Donji i Gornji Dušnik, u opštini Gadžin Han, i dalje ima čar da zavede prolaznike koji ih, najčešće, posete i slikaju. Meštani o njima sa setom pričaju, a većini zaplanjskih potočara samo u sećanjima starijih stanovnika, zidovi stoje uspravno i kamen se i dalje vrti. U stvarnosti ih grli korov, savijaju snegovi i lome vetrovi.
Nešto više od 42 ara zemljišta i drvna masa u vlasništvu firme “Zaplanjka” u stečaju iz Donjeg Dušnika biće ponuđeno na prodaju po početnoj ceni od oko 145.000 dinara na javnom nadmetanju, navodi se u oglasu Agencije za licenciranje stečajnih upravnika.
Dragutin Matić – Oko sokolovo, simbol srpskog vojnika u Prvom svetskom ratu, rodom je iz Kaletinca, sela u Opštini Gadžin Han. Njegova rodna kuća uskoro će, kako kažu u Opštini, biti turistička ponuda ovog mesta, a trenutno se asfaltira lokalni put do sela što će omogućiti i biciklističke ture do Matićeve kuće.
Skoro sva od 34 sela u Gadžinom Hanu su veći deo dana bez vode, pa je u ovoj opštini proglašena vanredna situacija. Predsednica Opštine Marija Cvetković kaže da cisterna obilazi sela, kao i da se voda periodično zatvara kako bi se napunili rezervoari.
Iako je završena projektna dokumentacija za sanaciju klizišta na regionalnom putu kroz Zaplanje, između Ličja i Ravne Dubrave, iz „Puteva Srbije“ kažu da ne mogu da preciziraju kada će posao biti obavljen.
Put do sela Gare u kome živi desetak starijih ljudi danima je pod snegom i neprohodan za vozila. Sneg koji je i danas počeo da pada na teritoriji opštine Gadžin Han ne olakšava situaciju lokalnoj Zimskoj službi, jer za planinsko selo nemaju adekvatnu mehanizaciju.
Prva crkva koja je podignuta u zaplanjskom kraju posle Drugog svetskog rata nalazi se u selu Marina Kutina, a gradnja je počela 2001. godine. Da bi crkva zasijala u punom sjaju, potrebno je da se završe sve freske, za šta je potrebno još novca, pa sveštenik moli one koji žele da daju prilog.
Kulturno-umetnička društva iz Gadžinog Hana i okoline, popularnog Zaplanja, koja neguju srpsku tradiciju, nastupiće na folklornom festivalu u Narodnoj biblioteci “Branko Miljković” u ovoj varošici, u subotu 21. aprila.
Na potoku između Gornjeg i Donjeg Dušnika nalazi se ukupno 17 starih vodenica koje polako propadaju. Prema rečima meštana ovih zaplanjskih sela, svega nekoliko njih se povremeno upotrebljava, onda kada su ispravne.
Oko 200 planinara sa juga Srbije učestvovalo je u subotu 12. septembra na usponu na Babičku goru i tako podržalo prvu akciju koju je organizovalo neko planinarsko udruženje iz Zaplanja.
Takmičenja u spremanju jela i pevanju, kao i nadmetanje fudbalskih veterana Partizana i Zaplanjca, deo su manifestacije koja će biti održana u subotu i nedelju 8. i 9. avgusta u Donjem Dušniku kod Gadžinog Hana.