Kako bi javnosti približili hrabrost i žrtvu Topličana čije su priče skoro zaboravljene, u niškom Domu Vojske u utorak, 3. marta, od 13 sati biće otvorena izložba “Zaboravljeni junaci Toplice”. Na 30 panoa, kroz originalna dokumenta, fotografije i predmete iz zbirki Narodnog muzeja Toplice, posetioci će moći da prate sudbine ratnika iz Moravske, Dunavske, Šumadijske […]
Polaganjem venaca, služenjem opela i prigodnim programima, u Prokuplju i Kuršumliji obeležena je 109. godišnjica Topličkog ustanka, jedinog organizovanog ustanka na toj teritoriji okupiranoj od Centralnih sila tokom Prvog svetskog rata. Centralna državna ceremonija u Prokuplju počela je na Trgu palih boraca u ratovima od 1912. do 1918., gde je opelo služio Arhiepiskop i Mitropolit […]
Polaganjem venaca i odavanjem počasti palim borcima u Prokuplju i Kuršumliji, u četvrtak 26. februara biće obeleženo 109 godina od izbijanja Topličkog ustanka. Centralne ceremonije biće održane od 11 sati na Trgu palih boraca u Prokuplju i kod spomen-obeležja u selu Mačkovac na mestu gde je 26. februara 1917. godine započela bitka koja je prerasla […]
Skoro punih devet decenija nakon otkrivanja spomen-biste vojvode Koste Vojinovića, istaknutog vođe Topličkog ustanka koji je poginuo 1917. godine, pažnju Prokupčana privukli su “pogrešno” uklesani datumi 1917–1937. za koje se može pomisliti da označavaju godinu rođenja i smrti, što navodi na pogrešan zaključak. Na ploči uklesane brojeve mnogi građani i posetioci tumače kao podatke o […]
Toplički ustanak iz 1917. godine, jedinstvena oružana pobuna srpskog naroda protiv bugarske i austrougarske okupacije u Prvom svetskom ratu, dobio je svoju mobilnu aplikaciju koja će omogućiti široj javnosti da kroz digitalnu formu upozna događaje i likove iz tog perioda. Mobilna aplikacija omogućava korisnicima da kroz interaktivne sadržaje, istorijske podatke, fotografije i narative upoznaju tok […]
Izložba koja prikazuje i objašnjava muzejske predmete iz stalne postavke depoa Muzeja, uključujući fotografije i dokumenta iz Fonda Dobrosava Turovića, organizuje se povodom Dana državnosti Srbije u Narodnom muzeju Toplice u Prokuplju. Otvaranje izložbe “Toplički ustanak 1917 – učesnici, uzroci i posledice” zakazano je za danas u 12 sati, a ulaz za sve posetioce je […]
Nizom manifestacija, u ponedeljak 26. februara u Prokuplju će se obeležiti 107 godina Topličkog ustanka. Državna ceremonija kod spomenika Topličanima palim u ratovima 1912-1918. i žrtvama u Narodnom ustanku 1917. godine počeće u 11 sati, dok će 20 minuta ranije početi parastos nastradalim junacima Topličkog ustanka.
Nakon proboja Solunskog fronta, jedinice srpske Prve armije pod komandom Petra Bojovića, sa delovima francuske konjičke brigade kojom je komandovao general Ogist Šarl Tranije, oslobodile su Prokuplje 12. oktobra 1918. godine, a 105 godina kasnije Prokupčani taj datum obeležavaju kao Dan oslobođenja u Prvom svetskom ratu. Polaganjem venaca i počast palim borcima u ratu od 1912. do 1918. godine i stradalnicima narodnog ustanka iz 1917. godine odata je ispred Spomen-obeležja junacima Gvozdenog puka.
Nizom manifestacija u Prokuplju i Kuršumliji ovog vikenda obeležiće se 106 godina od Topličkog ustanka. Državna ceremonija na Trgu palih boraca u Prokuplju održava se u nedelju, 26. februara od 11 sati, dok će se sat kasnije godišnjica obeležiti i u kuršumlijskom selu Mačkovac, gde je 26. februara 1917. godine započela bitka koja je prerasla u ustanak, a dva dana kasnije Kuršumlija je oslobođena.
Najbolji blački studenti do 10. novembra mogu da konkurišu za nagradu „Toplički ustanak“, koju lokalna samouprava tradicionalno dodeljuje svake godine visokoškolcima sa teritorije te opštine koji imaju prosek ocena iznad 8,5.
Povodom obeležavanja 105 godina od Topličkog ustanka, Narodni muzej Toplice u subotu, 26. februara od 12 sati organizuje tribinu „Srpski svet i identitet Srba“, na kojoj će govoriti profesor Saša Marković, dekan Pedagoškog fakulteta u Somboru. Predstavnici Opštine Kuršumlija u selu Mačkovac kod spomenika palim borcima Topličkog ustanka položiće vence, a biće organizovan i kulturni program obelažavanja godišnjice.
Jedan od zaboravljenih heroja Topličkog ustanka poručnik Dimitrije Begović uskoro će dobiti spomen kompleks na Radan planini u selu Vlasovo kod Prolom Banje, na mestu gde je ubijen i gde se nalazi njegov grob. Inicijativa je potekla tokom održavanja Svetopličkog vidovdanskog sabora u Kondželju kod Prokuplja, a podržali su je načelnik Topličkog upravnog okruga Zlatan Miljković, predstavnici svih topličkih opština i privrednici koji žele da pomognu izgradnju.
Jedan od zaboravljenih heroja Topličkog ustanka, komitski komandant poručnik Dimitrije Begović koji je žrtvovao svoj i život cele porodice u ime slobode i časti, na mestu gde je sahranjen i ubijen, u selu Vlasovo kod Prolom Banje, dobio je spomen-obeležje. Uređen je prostor oko samog grobnog mesta, popločana staze do glavnog puta i izrađen kameni sarkofag.
Jedan od zaboravljenih heroja Topličkog ustanka, komitski komandant poručnik Dimitrije Begović koji je žrtvovao svoj i život cele porodice u ime slobode i časti, mogao bi već tokom sledeće godine da dobije spomenik na mestu gde je sahranjen i ubijen u blizini mesta Ripivode, desetak kilometara od Prolom Banje u Kuršumliji, najavljuju iz prokupačkog Muzeja.
Predstavljene knjiga „Vreme bola i ponosa“ Radmile Marjanović, „Hodočašće na Krf“ kustosa Srpske kuće na Krfu Ljubomira Saramandića i „Toplički zbornik“, u kome se nalaze radovi sa međunarodnog naučnog skupa “Toplički ustanak 1917. godine – 100 godina kasnije“ deo su aktivnosti koje prokupački Narodni muzej i Istorijski arhiv Toplice organizuju ove nedelje povodom 103. godine od Topličkog ustanka.
Ustanici koji su krajem februara 1917. krenuli u oslobađanje južnih krajeva, a početkom marta i stigli do Niša doživeli su pravu odmazdu od strane okupatora pod komandom pukovnika Aleksandra Protogerova. Istoričar Aleksandar Dinčić, u svom trećem delu o ovom istorijskom događaju piše da je Protogerova vojska ostala upamćena kao “kaznena ekspedicija”.
Prva ustanička puška protiv okupatora u Prvom svetskom ratu planula je 24. februara 1917. godine, a ustanički talas je ka Nišu, u danima koji slede, dolazio sa nekoliko strana. Najviše, kako piše istoričar Aleksandar Dinčić, iz Topličkog kraja, gde je i bio epicentar samog ustanka, ali i iz Svrljiga i Aleksinca, a planula je i zaplanjska puška. Ovo je drugi deo priče o ustanku sa početka 20. veka, a treći i poslednji deo, biće objavljen narednih dana.
Događaje tokom, ali i one koji su prethodili Topličkom ustanku istraživao je niški istoričar Aleksandar Dinčić, a čitaocima će njegova saznjanja biti predstavljena u nastavcima. Prva ustanička puška protiv okupatora u Prvom svetskom ratu, kako navodi Dinčić, planula je upravo 24. februara 1917. godine. Opisuje dešavanja iz tog perioda u niškom kraju.
Niški “Safari klub” kreće u ekspediciju tragom Topličkog ustanka koji je podignut 1917. godine. 100 godina kasnije će članovi kluba džipovima obići mesta gde su se vodile najžešće bitke i donosile najznačajnije odluke.
U narednih mesec dana u Galeriji „Boža Ilić“ Prokupčani će moći da vide izložbu slika nastalih na likovnoj koloniji koja se nedavno završila u Blacu pod nazivom „Sećanje na heroje Topličkog ustanka“.