Južne vesti - Leskovac, Niš, Pirot, Prokuplje, Vranje - vesti iz južne Srbije

09:53, 7. 9. 2021.

| BBC News na srpskom

Amerika, Al Kaida i 11. septembar: Šta se desilo toga dana i posle njega

Autor: BBC News na srpskom
Smoke plumes from the twin towers of New York's World Trade Center, shortly after the attack on 11 September 2001`
Getty Images

U utorak 11. septembra 2001. godine, napadači samoubice oteli su američke putničke avione i udarili njima u dva njujorška nebodera, ubivši hiljade ljudi.

Ovaj napad ostaje jedan od najtraumatičnijih događaja veka, ne samo za Ameriku već i za ostatak sveta.

Šta su bile mete?

Četiri aviona koja su letela nad istočnim delom Sjedinjenih Američkih Država istovremeno je oteo mali tim otmičara.

Oni su zatim upotrebljeni kao džinovski navođeni projektili kako bi udarili u zgrade simbole Njujorka i Vašingtona.

Dva aviona udarila su u Kule bliznakinje Svetskog trgovinskog centra u Njujorku.

Prvi je udario u Severnu kulu u 08:46 po istočnom vremenu (13:46 po Griničkom vremenu).

Drugi je udario u Južnu kulu u 09:03.

Zgrade su se zapalile, zatočivši ljude na višim spratovima, i obavivši čitav grad gustim dimom.

Za manje od dva sata, obe kule od 110 spratova srušile su se u ogromnom oblaku dima.

U 09:37, treći avion uništio je zapadno krilo Pentagona - ogromnog sedišta američke vojske nadomak Vašingtona, glavnog grada države.

Četvrti avion srušio se u polje u Pensilvaniji u 10:03, nakon što su putnici pružili otpor.

Veruje se da su otmičari nameravali da napadnu zgradu Kapitola u Vašingtonu.

Civilians flee as a tower of the World Trade Center collapses September 11, 2001
Getty Images

Koliko ljudi je poginulo?

Sveukupno je živote izgubilo 2.977 ljudi (ne računajući 19 otmičara), većina njih u Njujorku.

  • Stradalo je svih 246 putnika i članova posade u četiri aviona
  • U Kulama bliznakinjama, poginulo je 2.606 ljudi - na licu mesta ili kasnije od povreda
  • U Pentagonu je stradalo 125 ljudi

Najmlađa žrtva bila je dvogodišnja Kristina Li Henson, koja je umrla u jednom od aviona sa roditeljima Piterom i Sju.

Najstariji je bio osamdesetdvogodišnji Robert Norton, koji je bio u drugom avionu sa suprugom Žaklinom, sa kojom je putovao na svadbu.

Kad je udario prvi avion, procenjuje se da je u kulama bilo 17.400 ljudi.

Niko nije preživeo iznad zone udara u Severnoj kuli, ali je 18 njih uspelo da pobegne sa spratova iznad zone udara u Južnoj kuli.

Među žrtava bili su državljani 77 različitih zemalja. Njujork je izgubio 441 pripadnika službi hitnih intervencija.

Hiljade ljudi je ranjeno ili je kasnije razvilo bolesti povezane sa napadima, a među njima i vatrogasci koji su radili u ruševinama.

Ruins of the twin towers, two days after the attack.
Getty Images

Ko su bili napadači?

Napade je iz Avganistana isplanirala ekstremistička islamistička mreža Al Kaida.

Predvođena Osamom Bin Ladenom, Al Kaida je krivila SAD i njene saveznike za ratne sukobe u muslimanskom svetu.

Otmice je izvelo devetnaestoro ljudi, radeći u tri tima od po pet članova i jednom od četiri (u avionu koji se srušio u Pensilvaniji).

Svaka grupa je imala nekog ko je prošao pilotsku obuku.

Nju su završili u letačkim školama u samim SAD.

Petnaest otmičara bili su Saudijci kao i sam Bin Laden. Dvojica su bili iz Ujedinjenih Arapskih Emirata, jedan iz Egipta, i jedan iz Libana.

Kako je odgovorila Amerika?

Manje od mesec dana posle napada, predsednik Džordž V. Buš poveo je invaziju na Avganistan - uz podršku međunarodne koalicije - kako bi iskorenio Al Kaidu i pronašao Bin Ladena.

Međutim, američka vojska je tek 2011. godine konačno locirala i ubila Bin Ladena u susednom Pakistanu.

Navodni planer napada od 11. septembra, Halid Šeik Muhamed, uhapšen je u Pakistanu 2003. godine.

Od tada ga drže u američkom pritvoru u Zalivu Gvantanamo, i on još uvek čeka na suđenje.

Al Kaida i dalje postoji.

Najjača je u podsaharskoj Africi, ali čak i sada ima članove unutar Avganistana.

Američke trupe napustile su Avganistan ove godine posle skoro 20 godina, izazvavši strahove mnogih da bi islamistička mreža mogla da se vrati.

Tributes to the dead of 9-11
Getty Images

Zaostavština 11. septembra

Bezbednost letova pojačana je širom sveta u godinama posle 11. septembra.

U SAD-u, oformljena je Uprava za bezbednost saobraćaja kako bi se pojačala bezbednost na aerodromima i u avionima.

Bilo je potrebno više od osam meseci da se raščisti „Nulta tačka" - mesto na kom su se srušile Kule bliznakinje.

Na toj lokaciji sada se nalaze spomenik i muzej, a zgrade su ponovo podignute, ali drugačijeg izgleda.

Završena centralna građevina - Svetski trgovinski centar Jedan iliti „Kula slobode" - još je viša (541 metar) od originalnog Severnog tornja, koji je bio visok 417 metara.

Renoviranje Pentagona potrajalo je nešto manje od godinu dana, a osoblje se vratilo u kancelarije u avgustu 2002. godine.


Pogledajte video napada američke vojske na skrovište jednog od vođa Islamske države


Pratite nas na Fejsbuku i . Ako imate predlog teme za nas, javite se na [email protected]

Podeli sa prijateljima